Bel ve boyun fıtığı, omurlar arasında bulunan disk adı verilen yapıların bozulması veya dışa doğru taşması sonucunda sinir köklerine baskı yapmasıyla ortaya çıkan yaygın omurga problemleridir. Hem bel fıtığı hem de boyun fıtığı, günlük yaşam konforunu ciddi şekilde etkileyebilir; ağrıdan güç kaybına, uyuşma hissinden hareket kısıtlılığına kadar pek çok belirtiye neden olabilir.
İzmir Şehir Hastanesi’nde görev yapan Op. Dr. Umut Tan Sevgi, bel ve boyun fıtığı tedavisinde modern görüntüleme yöntemleri, mikrocerrahi teknikler ve kişiye özel tedavi yaklaşımlarıyla hastalara kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır.
Omurga, üst üste dizilmiş omurlar ve aralarında yer alan disklerden oluşur. Disklerin merkezindeki jel kıvamındaki yapı (nükleus pulposus) zamanla zayıflayabilir veya yıpranabilir. Diskin dış yüzeyinde yırtık oluştuğunda içerideki madde dışarı doğru taşar ve sinir köklerine baskı yapar. Bu durum “fıtık” olarak adlandırılır.
Fıtığın şiddeti kişinin yaşına, aktivite düzeyine, omurga yapısına ve disk hasarının derecesine göre değişir. Bazı fıtıklar hafif şikayetlerle seyrederken, bazıları cerrahi müdahaleyi gerektirebilir.
Fıtık oluşumunun tek bir nedeni yoktur; genellikle birçok faktör birlikte etkili olur:
Fıtığın ortaya çıkışı ile kişinin yaşam tarzı arasında güçlü bir ilişki bulunabilir, ancak her fıtık mutlaka mekanik bir travmaya bağlı gelişmez.
Bel fıtığı, bel omurları arasındaki diskin yer değiştirmesi veya dışa taşması sonucu sinir köklerine baskı yapmasıyla ortaya çıkar. Özellikle siyatik sinirinin baskı altına girmesi bacak boyunca yayılan ağrılara neden olabilir. Hastalar genellikle belden bacağa vuran ağrı, karıncalanma veya güç kaybı şikayetleriyle başvurur.
Şiddetli bel fıtıklarında idrar veya büyük abdest kontrolünde bozulma gibi uyarıcı belirtiler ortaya çıkabilir; bu durum acil cerrahi değerlendirme gerektirir.
Bel fıtığı tedavisinin amacı ağrıyı azaltmak, sinir basısını gidermek ve hastanın yaşam kalitesini artırmaktır. Kullanılan başlıca tedavi yöntemleri:
Mikrocerrahi diskektomi, uygun hastalarda yüksek başarı oranı sunan minimal invaziv bir yöntemdir.
Boyun fıtığı, boyun omurları arasındaki diskin yer değiştirmesi veya dışa taşması sonucu kol, omuz ve sırt bölgesine giden sinirlerin baskı altına girmesiyle oluşur. Bu durum, özellikle masa başı çalışanlarda ve uzun süre telefon kullanan kişilerde sık görülür.
Boyun fıtıkları bazı durumlarda baş dönmesi, dengesizlik veya kronik kas ağrılarına yol açabilir.
Boyun fıtığı cerrahisinde amaç sinir üzerindeki baskıyı azaltmak ve hastanın nörolojik işlevlerini korumaktır.
Doğru tedavi için doğru tanı kritik öneme sahiptir. Fıtığın derecesini, sinir basısının seviyesini ve omurga yapısını değerlendirmek amacıyla:
Bu değerlendirmeler sonucunda hastaya özel bir tedavi planı oluşturulur.
Op. Dr. Umut Tan Sevgi, İzmir Şehir Hastanesi’nde bel ve boyun fıtığı hastalarının tanı ve tedavisinde modern nöroşirürji yöntemleri kullanmaktadır. Cerrahi tedavi gerektiren durumlar titizlikle değerlendirilir ve her hasta için en uygun yaklaşım belirlenir.