Dejeneratif omurga hastalıkları, omurga yapılarının yaşla birlikte veya mekanik zorlanma sonucunda yıpranmasıyla ortaya çıkan geniş bir hastalık grubunu ifade eder. Bu süreçte omurga eklemleri, disk yapıları ve sinir kanallarını çevreleyen dokular zamanla zayıflar. Bu durum; ağrı, hareket kısıtlılığı, uyuşma, güç kaybı ve yaşam kalitesinde belirgin düşüşe yol açabilir.
İzmir Şehir Hastanesi’nde beyin ve sinir cerrahisi alanında hizmet veren Op. Dr. Umut Tan Sevgi, dejeneratif omurga hastalıklarının tanı ve tedavisinde modern görüntüleme yöntemleri, mikrocerrahi teknikler ve kişiye özel tedavi planlarıyla kapsamlı bir yaklaşım sunmaktadır.
Omurga, vücudu ayakta tutan ve yük taşıma işlevi gören kompleks bir yapıdır. Diskler, omurlar, bağlar ve eklem yüzeyleri omurganın dengeli çalışmasını sağlar. Ancak zamanla bu yapılarda yıpranma ortaya çıkabilir. Özellikle şu faktörler dejenerasyon sürecini hızlandırabilir:
Dejenerasyon ilerledikçe omurga kanallarında daralma, disklerde çökme, kayma veya sinir sıkışması gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
Hastalığın türüne ve etkilenen bölgeye göre belirtiler değişmekle birlikte en sık karşılaşılan şikayetler şunlardır:
Bu belirtiler başka birçok hastalıkta da görülebileceğinden kesin tanı için nörolojik değerlendirme ve görüntüleme gereklidir.
Kanal daralması, omuriliğin veya sinir köklerinin geçtiği kanalın zamanla daralmasıyla oluşan bir durumdur. Genellikle disklerde çökmenin başlaması, bağ dokularında kalınlaşma veya eklemlerde kireçlenmeyle birlikte ortaya çıkar. Yaşla birlikte en sık görülen dejeneratif omurga hastalıklarından biridir.
Bazı hastalarda kanal daralması ilerlediğinde nörolojik bulgular şiddetlenebilir.
Mikrocerrahi dekompresyon, daralmış kanalı genişleterek sinirlerin rahatlamasını sağlamak amacıyla yapılan minimal invaziv bir cerrahidir. Uygun hastalarda yüksek başarı oranlarına sahiptir.
Bel kayması, bir omurun alttaki omurun üzerine doğru ileri veya geri kaymasıyla oluşan bir durumdur. Bu kayma bazen doğuştan gelebilir, bazen yaşla birlikte gelişebilir, bazen de travmaya bağlı oluşabilir. Kaymanın derecesi arttıkça sinir köklerine baskı oluşabilir.
Bel kaymasının seviyesine ve sinir basısına göre hastanın klinik tablosu değişiklik gösterebilir.
Bel kaymasının tedavisi kaymanın derecesine, sinir basısının şiddetine ve hastanın yaşam kalitesine göre belirlenir:
İleri derecede kayma veya sinir basısı olan hastalarda omurganın stabil hale getirilmesi gerekebilir. Bu cerrahi işlemler kişiye özel planlanır ve her hastada aynı şekilde uygulanmaz.
Dejeneratif omurga hastalıklarında tanı koymak için fizik muayene, nörolojik değerlendirme ve görüntüleme yöntemleri bir arada kullanılır. Özellikle:
Bu yöntemler sinir sıkışmasının seviyesini, kaymanın derecesini ve omurga stabilitesini değerlendirmede önemlidir.
Op. Dr. Umut Tan Sevgi, İzmir Şehir Hastanesi’nde kanal daralması ve bel kayması gibi dejeneratif omurga hastalıkları için modern cerrahi ve medikal tedavi seçenekleri sunmaktadır. Cerrahi karar, hastanın şikayetleri, görüntüleme sonuçları ve yaşam kalitesi bir arada değerlendirilerek verilir.